• :
  • :
Cổng thông tin điện tử Sở y tế Quảng Trị
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Các yếu tố nguy cơ và cách phát hiện bệnh ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng là một trong những bệnh lý ác tính mà đến nay chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh thực sự. Nhưng với các kỹ thuật tiên tiến, y học hiện đại có thể chẩn đoán ung thư vòm họng tương đối đơn giản.

Phẫu thuật điều trị ung thư (Ảnh: Bội Nhiên)

Ở tuổi 45, thầy giáo Đ.H được chẩn đoán xác định mắc ung thư vòm họng (UTVH) khi đi khám bệnh sau gần một tuần bị khàn tiếng, đau đầu và đau quanh mắt, ho, đau họng, ngạt mũi và xuất hiện một hạch nhỏ ở bên trái cổ. Với kỹ thuật nội soi, các bác sỹ khoa Tai-mũi-họng (TMH) đã phát hiện một tổ chức loét, sùi trong vòm họng của thầy H. Nghi ngờ đó là biểu hiện lâm sàng của UTVH, bác sỹ đã tư vấn với thầy H. về việc tầm soát ung thư vòm họng gồm các xét nghiệm cơ bản cần thiết. Kết quả siêu âm và chụp cộng hưởng từ được thực hiện sau đó cho thấy trong vòm họng của thầy H. có khối u và một vài thâm nhiễm rải rác dưới niêm mạc đã thuyết phục thầy H. đồng ý làm sinh thiết u vòm họng qua mũi. Kết quả sinh thiết được bác sỹ thông báo là thầy H. đã bị mắc UTVH cùng với việc giải thích về loại tế bào gây ung thư và hướng điều trị.

Được khoa Ung bướu điều trị bệnh UTVH gần một tháng nay, bà B.Q.Ph thường nói với người vừa kết thân trong phòng bệnh rằng bà luôn thấy nhớ, thèm ăn món dưa cải chua và trứng muối của nhà mình làm. “Bác sỹ điều trị bảo tôi không được ăn dưa chua nữa vì mấy cái chất có trong món đó ảnh hưởng tế bào vòm họng. Gia đình tôi có truyền thống muối dưa nổi tiếng mấy chục năm nay nhưng chỉ mình tôi bữa nay bị UTVH nên cả nhà tôi rất lo lắng”, bà Ph. nói. Cùng với thầy giáo Đ.H. thường xuyên hút thuốc lá mỗi khi soạn giáo án, bà Ph. được các bác sỹ cho biết, có nhiều yếu tố nguy cơ gây bệnh UTVH, trong đó có khá nhiều thói quen trong ăn uống và sinh hoạt như ăn các thực phẩm được chế biến theo phương pháp lên men, ướp muối, thức ăn nướng cháy, thực phẩm nhiều dầu mỡ, tiếp xúc với khói thuốc lá, sử dụng rượu bia và đồ uống có cồn trong thời gian dài, các bệnh lý TMH không được điều trị triệt để hoặc tiếp xúc lâu với một số hóa chất độc hại như hợp chất hữu cơ formaldehyde dễ bay hơi có trong sơn tường, sơn cửa, keo dán, gỗ ép công nghiệp... Bởi trong khói thuốc lá có rất nhiều hóa chất độc hại gây tổn thương tế bào lành, làm phát sinh ung thư; trong dưa chua, thịt và cá ướp muối mặn, trứng muối chứa nitrate và nitrite có khả năng phản ứng với protein tạo thành hợp chất nitrosamine có thể làm thay đổi cấu trúc gen của các tế bào, kích hoạt quá trình trở thành tế bào ung thư gây UTVH khi người sử dụng có một chế độ ăn thiếu vitamin và khoáng chất, thiếu luyện tập thể chất và sống trong môi trường ô nhiễm.

Trong các lần thăm khám của các bác sỹ, thầy H. luôn được kiểm tra hạch cổ với sự giải thích lúc mới xuất hiện thì khối hạch phát sinh do UTVH di động có kích thước khoảng 2 cm và thậm chí 8 cm sau đó sẽ dính vào góc hàm hoặc một bên cổ mà xung quanh không có dấu hiệu viêm nhiễm như sưng, nóng đỏ và đau cùng với hỏi thầy H. có bị chảy máu mũi, ù tai, đau bên trong tai và vùng thái dương, nhức đầu, tê vùng má, đau quanh mắt và sau ổ mắt,… Đó là những biểu hiện của UTVH do vòm họng ở vị trí có liên quan mật thiết với các bộ phận xung quanh như tai, mũi, họng, nền sọ, mắt... nên những bất thường ở vòm họng thường biểu hiện bằng các triệu chứng mượn các cơ quan lân cận này. Do đó, các biểu hiện của UTVH ở giai đoạn sớm rất dễ nhầm lẫn với bệnh lý TMH thông thường nên người bệnh không đi khám hoặc bị bỏ qua khi khám bệnh dẫn đến chẩn đoán và điều trị không đúng. Vì vậy mà việc tầm soát UTVH có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chẩn đoán xác định và tiên lượng bệnh làm cơ sở của quá trình điều trị.

Biểu hiện nhận biết của UTVH có thể bao gồm: Ù tai, có cảm giác ứ nước trong tai, nghe kém, đau tai, chảy mủ tai, viêm tai giữa tái phát nhiều đợt. Ngạt mũi, chảy dịch mũi lẫn máu, chảy máu mũi. Đau họng, ho, khịt khạc ra dịch nhầy lẫn máu. Mắt nhìn mờ, nhìn đôi. Đau đầu dai dẳng, đau tê vùng mặt. Nói khó, khàn tiếng. Nổi hạch bất thường ở vùng cổ. Nguyên nhân gây UTVH: Nếu cha hoặc mẹ đã từng mắc UTVH thì khả năng con bị UTVH sẽ cao. Virus hướng lympho Epstein Barr thuộc nhóm Herpes gây u. Tiếp xúc với hơi của các hóa chất độc hại, thuốc trừ sâu, phóng xạ, điều kiện sống thấp. Uống rượu, hút thuốc lá. Ăn nhiều dưa muối, mắm, thực phẩm chiên, các món nướng, thức phẩm đã bị ẩm mốc. Hít nhiều khói nhang.

Ngành y tế kêu gọi cộng đồng không hút thuốc lá để phòng bệnh ung thư (Ảnh: Bội Nhiên)

Giới chuyên môn đã khẳng định, không khó để phát hiện bệnh UTVH nếu khi có bất kỳ triệu chứng nào như đã nêu trên thì đến ngay cơ sở y tế để được khám sớm, khám sức khỏe định kỳ để tầm soát UTVH nếu có người thân bị UTVH. Việc tầm soát UTVH do các bác sỹ thực hiện thông qua hỏi bệnh và thăm khám toàn diện với sự hỗ trợ của các phương tiện y tế hiện đại như nội soi TMH, siêu âm, chụp cộng hưởng từ, chụp cắt lớp vi tính, chụp PET CT toàn thân, sinh thiết khối u vùng vòm họng, xét nghiệm định lượng nồng độ EBV trong huyết tương (sinh thiết lỏng) để phát hiện virus Epstien Barr trong tế bào UTVH giúp xác định rõ loại tế bào gây ung thư, chẩn đoán giai đoạn bệnh, tiên lượng bệnh và đưa ra hướng điều trị thích hợp.

 

Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh và sinh hoạt điều độ với nhiều rau, củ, quả và hạn chế các thức ăn ướp nhiều muối, thực phẩm lên men, món ăn được nướng cháy, thức ăn nhiều dầu mỡ đồng thời tập luyện thể dục thể thao đều đặn; tiêm đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh, đặc biệt là vaccine cúm và vệ sinh mũi họng hàng ngày để phòng tránh các bệnh TMH thông thường là cách phòng bệnh UTVH tốt nhất hiện nay. Khi có một trong các biểu hiện của UTVH, cần đến sớm cơ sở y tế để được tầm soát UTVH nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

BỘI NHIÊN


Nguồn: dohquangtri.gov.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết