Nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ những bánh mì được bán dạo

Ổ bánh mì bơ sữa, mì kẹp thịt hay mì trứng được bày bán trên vỉa hè, cạnh công viên, bến tàu xe và những nơi công cộng. Rất tiện lợi cho người tiêu dùng, đã trở thành thức ăn nhanh quen thuộc được nhiều người dân lựa chọn. Tuy nhiên, cũng vì sự tiện dụng, giá cả hợp lý của sản phẩm bánh mì bán dạo này lại đem đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm khá cao và ảnh hưởng đến sức khỏe cho người sử dụng.

Kết quả hình ảnh cho bánh mì dạo

Dạo quanh thành phố Đông Hà, chúng tôi dễ dàng bắt gặp những người bán dạo bánh mì tại các khu vực bến xe, cây xăng, quốc lộ, trước cổng các trường học hay gần khu dân cư… Theo quan sát của chúng tôi, những người bán hàng dạo bánh mì đa số chị em phụ nữ với các dụng cụ khá đơn giản như chỉ cần thúng- mẹt, đậy sơ sài bằng một tấm vải hoặc ni lon hay những chiếc xe đẩy tự chế, bếp ga mini, chiếc chảo nhỏ và chai dầu ăn được sử dụng nhiều lần cho chế biến… Và một điều đáng nói nữa là những người chế biến không hề đeo găng tay, dùng những tờ giấy báo cũ, bẩn dùng để gói bánh mì. Như vậy, có thể thấy rằng, phần lớn bánh mì bán dạo đều không đủ điều kiện đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Nơi bày bán bánh mỳ là những chỗ gần đường có nhiều khói bụi, sản phẩm không được che đậy cẩn thận. Thực phẩm sử dụng làm nhân bánh không rõ nguồn gốc xuất xứ cũng như hạn sử dụng. Điểm bày bán di động thường xuyên nên không đủ nước sạch để sử dụng khi chế biến, rửa dụng cụ cũng như các điều kiện vệ sinh khác… Thường các sản phẩm này dễ bị hư hỏng, ôi thiu trong quá trình kinh doanh do để ở nhiệt độ thường hoặc bảo quản sơ sài cộng với môi trường nắng nóng, nhiều gió, bụi, côn trùng. Đặc biệt, phần nhân bánh của bánh mì được chế biến sẵn nên người tiêu dùng không dễ xác định chúng có nguồn gốc từ đâu, được chế biến ra sao? Đây chính là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, vì tính tiện lợi, giá rẻ nên nhiều người vẫn lựa chọn bánh mì cho bữa ăn hàng ngày, không quan tâm đến chất lượng. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Th., thành phố Đông Hà cho biết: “Vẫn biết thức ăn đường phố không hoàn toàn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng do đặc thù công việc của tôi là đi làm sớm, không có thời gian để ăn sáng, mặt khác ăn bánh mì khá tiện lợi vì giá rẻ phù hợp với túi tiền nên tôi thường xuyên sử dụng. Ăn xong thấy sức khỏe bình thường, chưa thấy đau bụng nên tôi cũng yên tâm sử dụng”.

Ở nước ta, hiện công tác quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm đang đứng trước nguy cơ và thách thức rất lớn, ô nhiễm thực phẩm do vi sinh vật vẫn đang ở mức cao. Tình hình ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp, các bệnh như tiêu chảy, tả, lỵ trực trùng lỵ amit….còn chiếm tỷ lệ cao. Riêng tại Quảng Trị, đối với các cơ sở kinh doanh thức ăn nhanh vẫn còn thiếu các điều kiện trang thiết bị, không đủ nước sạch, không có các hoá đơn chứng từ đảm bảo nguồn gốc nguyên liệu thực phẩm, ý thức thực hành của chủ cơ sở chưa cao… Qua khảo sát cho thấy, đa số nhũng người bày bán hàng rong, địa điểm không cố định đều không có giấy khám sức khỏe và giấy xác nhận kiến thức ATTP. Điều kiện về dụng cụ, thiết bị không đảm bảo, chế độ bảo quản và nguồn nguyên liệu thực phẩm thì không được kiểm soát, không rõ nguồn góc. Đây chính là nguyên nhân mất an toàn thực phẩm và môi trường cho các nguồn vi sinh vật phát triển.

Tại Thông tư 30/2012/TT-BYT của Bộ Y tế Quy định về điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức ăn đường phố có quy định khá rõ: Nơi bày bán thực phẩm cách biệt các nguồn ô nhiễm; bảo đảm sạch sẽ, không làm ô nhiễm môi trường xung quanh. Nước để chế biến đơn giản đối với thức ăn ngay, pha chế đồ uống phải đủ số lượng và phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Có đủ trang thiết bị, dụng cụ để chế biến, bảo quản, bày bán riêng biệt thực phẩm sống và thức ăn ngay; có đủ dụng cụ ăn uống, bao gói chứa đựng thức ăn bảo đảm vệ sinh. Có đủ trang bị che đậy, bảo quản thức ăn trong quá trình vận chuyển, kinh doanh và bảo đảm luôn sạch sẽ. Bàn ghế, giá tủ để bày bán thức ăn, đồ uống phải cách mặt đất ít nhất 60 cm; người bán hàng phải mang trang phục sạch sẽ và gọn gàng. Khi tiếp xúc trực tiếp với thức ăn, đồ uống ăn ngay phải dùng găng tay sử dụng một lần; nguyên liệu thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thực phẩm bao gói, chế biến sẵn bảo đảm có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định;…

Có thể thấy, vì tính chất “di động” của hàng rong, nên việc kiểm tra chất lượng ATVSTP còn gặp nhiều khó khăn. Hàng rong nói chung và bánh mì nói riêng là loại thức ăn đường phố, nhưng cho đến nay các cơ quan chức năng chỉ quản lý được các cơ sở có cửa hàng cố định, còn hàng ăn lưu động thì hầu như chưa thể kiểm soát được. Mặt khác, vì cuộc sống mưu sinh nên nhiều người tự mở những gánh hàng, xe hàng rong, họ kinh doanh tự phát, theo thời điểm, mùa vụ, không đăng ký kinh doanh nên gây khó khăn trong việc quản lý. Ông Lê Quốc Dũng, Phó Chi cục trưởng, Chi cục ATVSTP Quảng Trị cho biết: “Để giảm nguy cơ ngộ độc từ những thức ăn hàng rong, những ổ bánh mì không rõ nguồn gốc thì mỗi người tiêu dùng cần lựa chọn cho mình những món ăn và nơi ăn uống hợp vệ sinh để đảm bảo sức khỏe. Phối hợp với các cơ quan chức năng tuyên truyên, tập huấn nâng cao nhận thức về ATTP cho những người bán hàng rong, hàng dạo. Bên cạnh đó, cần có chế tài đủ mạnh để mang tính răn đe nhằm ngăn chặn và xử lý những quán hàng rong vi phạm ATVSTP”.

                                                                   Bài, ảnh: Phan Thanh Hải

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *