Tập trung nguồn lực vào các vùng trọng điểm để giải quyết sốt rét đang gia tăng tại Hướng Hóa

Bức tranh sốt rét

            Nhờ có sự đầu tư to lớn từ các nguồn lực trong và ngoài nước trong một thời gian dài nên trong thời gian qua nên công tác phòng chống sốt rét tại Quảng Trị nói chung và Hướng Hóa nói riêng đã giảm mạnh thông qua việc triển khai trên diện rộng các can thiệp cốt lõi như tẩm màn bằng hóa chất, cung cấp màn tồn lưu lâu dài, võng màn tẩm hóa chất; phun tồn lưu trong nhà tại các vùng sốt rét lưu hành; cùng với đó là cung cấp đầy đủ các ACTs hiệu lực cao, test chẩn đoán nhanh giúp phát hiện và điều trị sớm các đối tượng có nguy cơ nhiễm sốt rét; triển khai công tác giám sát đều khắp tại các tuyến thông qua mạng lưới chuyên khoa sốt rét từ tỉnh đến tận thôn bản, thực hiện lồng ghép giám sát ca bệnh và truyền thông tại hộ gia đình hàng tuần.

Tuy nhiên, Hướng Hóa vẫn là vùng sốt rét lưu hành từ vừa đến nặng với dân số gần 90.000 người, trong đó gần ½ dân số là đồng bào dân tộc thiểu số sống tại 14 xã với điều kiện sống còn nhiều khó khăn về kinh tế, nguồn thu nhập ngoài lúa, sắn, chuối là chủ yếu, người dân vẫn phải lăn lộn vào rừng khai thác lâm thổ sản, hái măng, làm nương rấy bên kia biên giới do thiếu đất canh tác trong điều kiện thiếu các biện pháp bảo vệ cá nhân như dùng kem xua muỗi, ngủ màn, phun hóa chất tồn lưu các lều tạm bợ do thiếu các phên dậu nên làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm từ nơi khác khi trở về cộng đồng nên cuộc chiến chống sốt rét trên địa bàn huyện gặp rất nhiều khó khăn.

Theo báo cáo của Trung tâm Y tế Hướng Hóa tính từ đầu năm 2019 đến nay, toàn huyện ghi nhận được 16 ca nhiễm sốt rét có ký sinh trùng cao hơn so với cùng kỳ năm trước (9 ca); bên cạnh đó số ca nhiễm là trẻ em chiếm một số lượng tương đối lớn (9/15), chủng ký sinh trùng nhiễm chủ yếu là P.vivax chiếm tới 81,25% (13/16), xảy ra tại các xã vùng Lìa- nằm sát biên giới với Lào là Xy (2 ca) A dơi (3 ca), Thuận (1ca), Ba tầng (8 ca), Thanh (1ca), Hướng Lộc (1ca), và điều quan trọng đây là các thôn thường có số ca mắc trong nhiều năm liền như Xa tuông (xã Ba tầng), Raman, Troan Ô (xã Xy), Tanuacô (xã Thanh), Proi (xã A Dơi) làm cho công tác phòng chống sốt rét ngày càng khó kiểm soát để tiến tới loại trừ sốt rét ra khỏi địa bàn huyện trong thời gian tới theo lộ trình đã đề ra.Nguyên nhân của tình hình sốt rét gia tăng hiện nay tại Hướng Hóa là do thời tiết thay đổi, mùa mưa đã bắt đầu xen kẽ cùng với nắng nóng là môi trường thuận lợi cho trung gian truyền bệnh phát triển, dân di biến động vào rừng, làm rẫy khi vào mùa vụ, các biện pháp bảo vệ cá nhân thực hiện chưa đầy đủ như tỷ lệ ngủ màn thấp, liệu trình điều trị chống tái phát cho chủng P.vivax kéo dài tới 14 ngày và với trẻ em nếu không có sự giám sát của cán bộ y tế hoặc người thân trong gia đình thì bệnh nhân khó lòng tuân thủ liệu trình điều trị.

 

Giải pháp thực hiện

Chiến lược quốc gia phòng chống và loại trừ bệnh sốt rét giai đoạn 2011-2020 và định hướng đến năm 2030 theo quyết định số 1920/QĐ- TTg ngày 27 tháng 10 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 08/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 4 tháng 1 năm 2017 về phê duyệt lộ trình hướng tới loại trừ sốt rét Việt nam đã được ban hành theo đó Quảng Trị phấn đấu đến năm 2011 các xã thuộc vùng sốt rét lưu hành có số ca nhiễm tại chỗ <1/1000 dân trong ít nhất là 3 năm liên tiếp, và tính đến cuối năm 2018 cả tỉnh còn 10 xã chưa đạt tiêu chí trên (Đakrông có 3 xã là Ba nang, Đakrông, Talong, và Hướng Hóa còn 7 xã Thanh, Thuận, Xy, Hướng Lộc, Ba tầng, Axing, A Túc) cần phải thực hiện các biện pháp quyết liệt trong thời gian tới mới góp phần cùng cả tỉnh hướng tới lộ trình loại trừ đã đặt ra.

Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của ngành y tế như củng cố mạng lưới, triển khai các biện pháp phòng chống cốt lõi như phun tồn lưu, tẩm màn; tăng cường giám sát phát hiện và điều trị sớm các ca bệnh sốt rét, bao vây và xử lý các ổ bệnh theo quy định 2-3-7 có nghĩa là trong vòng 2 ngày ca bệnh được báo cáo đầy đủ, 3 ngày ca bệnh được điều tra để xác định nguồn nhiễm, nơi nhiễm và trong vòng 7 ngày điều tra và xử lý ổ bệnh tránh lây lan ra cộng đồng, kết hợp với các lực lượng trên địa bàn đặc biệt là quân y biên phòng vì đa phần số ca nhiễm nằm tại các thôn bản vùng sâu, vùng xa khó tiếp cận với các dịch vụ y tế. Chú trọng, đẩy mạnh và đa dạng hóa các loại hình truyền thông thông qua các vật liệu như tranh treo tường, áp phích, tờ rơi, tranh lật từ nguồn dự án “Sáng kiến khu vực ngăn chặn và loại trừ sốt rét kháng thuốc Artemisinine 2018-2020”gọi tắt là RAI2E được phân bổ thường xuyên và liên tục, trước mắt tập trung vào đối tượng đích như người đi rừng, ngũ rẩy, phụ nữ, người giao lưu qua biên giới, tại các thôn bản, xã có nhiều người mắc nhằm thực hiện các biện pháp tự phòng chống sốt rét cho bản thân, gia đình và cộng đồng bằng cách ngủ màn, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, vệ sinh nhà cửa và bản làng sạch sẽ, đến ngay các cơ sở y tế khi bị sốt để được xét nghiệm và điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, chính quyền các cấp cần đầu tư thêm nguồn lực và huy động các lực lượng tại chỗ cùng chung tay hưởng ứng và tích cực tham gia vào các hoạt động phòng chống và loại trừ sốt rét trên địa bàn.

Tập trung các nguồn lực, đầu tư có trọng tâm giải quyết dứt điểm các “ổ sốt rét” ở vùng sâu, vùng xa tại huyện Hướng Hóa là cơ sở để toàn tỉnh hướng tới lộ trình sốt rét theo thời gian quy định, góp phần vào phát triển kinh tế – xã hội, an ninh – quốc phòng ở vùng miền núi, và chăm sóc sức khỏe cho người dân tại các vùng còn khó khăn này.

ThsBs Lê Thạnh -Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Trị

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *